મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્રમ્ એ દેવી દુર્ગાને સમર્પિત એક અત્યંત શક્તિશાળી અને પૂજનીય સ્તોત્ર છે. આ સ્તોત્ર એ દિવ્ય શક્તિનું વર્ણન કરે છે, જેમણે મહિષાસુર નામના દૈત્યનો વધ કરીને ધર્મનો વિજય અને અધર્મનો વિનાશ કર્યો હતો. આ સ્તોત્રમાં દેવી દુર્ગાને શક્તિ, સાહસ, કરુણા અને સંરક્ષણની દેવી તરીકે મહિમામંડિત કરવામાં આવ્યા છે.
આ સ્તોત્રના શ્લોકો દેવીના દિવ્ય સૌંદર્ય, અદભૂત પરાક્રમ અને તેમના વિવિધ અસ્ત્ર-શસ્ત્રોનું સુંદર વર્ણન કરે છે. મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્રનો પાઠ કરવાથી નકારાત્મક શક્તિઓનો નાશ થાય છે, ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે અને આત્મબળ તેમજ આત્મવિશ્વાસમાં વૃદ્ધિ થાય છે.
આ સ્તોત્ર ખાસ કરીને નવરાત્રિ, દુર્ગા પૂજા અને દેવી આરાધનાના શુભ પ્રસંગોએ અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. નિયમિત શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી કરવામાં આવતો પાઠ જીવનમાં શાંતિ, સુરક્ષા, સફળતા અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ પ્રદાન કરે છે.
લિરિક્સ – મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્રમ્
અયિ ગિરિનંદિનિ નંદિતમેદિનિ વિશ્વ-વિનોદિનિ નંદનુતે
ગિરિવર વિંધ્ય-શિરોઽધિ-નિવાસિનિ વિષ્ણુ-વિલાસિનિ જિષ્ણુનુતે ।
ભગવતિ હે શિતિકંઠ-કુટુંબિણિ ભૂરિકુટુંબિણિ ભૂરિકૃતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧ ॥
સુરવર-હર્ષિણિ દુર્ધર-ધર્ષિણિ દુર્મુખ-મર્ષિણિ હર્ષરતે
ત્રિભુવન-પોષિણિ શંકર-તોષિણિ કલ્મષ-મોષિણિ ઘોષરતે ।
દનુજ-નિરોષિણિ દિતિસુત-રોષિણિ દુર્મદ-શોષિણિ સિંધુસુતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૨ ॥
અયિ જગદંબ મદંબ કદંબવન-પ્રિયવાસિનિ હાસરતે
શિખરિ-શિરોમણિ તુઙ-હિમાલય-શૃંગનિજાલય-મધ્યગતે ।
મધુમધુરે મધુ-કૈતભ-ગંજિનિ કૈતભ-ભંજિનિ રાસરતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૩ ॥
અયિ શતખંડ-વિખંડિત-રુંડ-વિતુંડિત-શુંડ-ગજાધિપતે
રિપુ-ગજ-ગંડ-વિદારણ-ચંડપરાક્રમ-શૌંડ-મૃગાધિપતે ।
નિજ-ભુજદંડ-નિપાટિત-ચંડ-નિપાટિત-મુંડ-ભટાધિપતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૪ ॥
અયિ રણદુર્મદ-શત્રુ-વધોદિત-દુર્ધર-નિર્જર-શક્તિ-ભૃતે
ચતુર-વિચાર-ધુરીણ-મહાશય-દૂત-કૃત-પ્રમથાધિપતે ।
દુરિત-દુરીહ-દુરાશય-દુર્મતિ-દાનવ-દૂત-કૃતાંતમતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૫ ॥
અયિ નિજ હુંકૃતિમાત્ર-નિરાકૃત-ધૂમ્રવિલોચન-ધૂમ્રશતે
સમર-વિશોષિત-શોણિતબીજ-સમુદ્ભવશોણિત-બીજ-લતે ।
શિવ-શિવ-શુંભનિશુંભ-મહાહવ-તર્પિત-ભૂતપિશાચ-પતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૬ ॥
ધનુરનુસંગરણ-ક્ષણ-સંગ-પરિસ્ફુરદંગ-નટત્કટકે
કનક-પિશંગ-પૃષત્ક-નિષંગ-રસદ્ભટ-શૃંગ-હતાવટુકે ।
કૃત-ચતુરંગ-બલક્ષિતિ-રંગ-ઘટદ્-બહુરંગ-રટદ્-બટુકે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૭ ॥
અયિ શરણાગત-વૈરિવધૂ-વરવીરવરાભય-દાયિકરે
ત્રિભુવનમસ્તક-શૂલ-વિરોધિ-શિરોધિ-કૃતાઽમલ-શૂલકરે ।
દુમિ-દુમિ-તામર-દુંદુભિ-નાદ-મહો-મુખરીકૃત-દિઙ્નિકરે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૮ ॥
સુરલલના-તતથેયિ-તથેયિ-તથાભિનયોદર-નૃત્ય-રતે
હાસવિલાસ-હુલાસ-મયિપ્રણ-તાર્તજનેમિત-પ્રેમભરે ।
ધિમિકિટ-ધિક્કટ-ધિક્કટ-ધિમિધ્વનિ-ઘોરમૃદંગ-નિનાદરતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૯ ॥
જય-જય-જપ્ય-જયે-જય-શબ્દ-પરસ્તુતિ-તત્પર-વિશ્વનુતે
ઝણઝણ-ઝિંઝિમિ-ઝિંકૃત-નૂપુર-શિંજિત-મોહિતભૂતપતે ।
નટિત-નટાર્ધ-નટીનટ-નાયક-નાટકનાટિત-નાટ્યરતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૦ ॥
અયિ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનઃ સુમનોહર કાંતિયુતે
શ્રિતરજનીરજ-નીરજ-નીરજની-રજનીકર-વક્ત્રવૃતે ।
સુનયનવિભ્રમ-રભ્ર-મર-ભ્રમર-ભ્રમ-રભ્રમરાધિપતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૧ ॥
મહિત-મહાહવ-મલ્લમતલ્લિક-મલ્લિત-રલ્લક-મલ્લ-રતે
વિરચિતવલ્લિક-પલ્લિક-મલ્લિક-ઝિલ્લિક-ભિલ્લિક-વર્ગવૃતે ।
સિત-કૃતફુલ્લ-સમુલ્લસિતાઽરુણ-તલ્લજ-પલ્લવ-સલ્લલિતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૨ ॥
અવિરળ-ગંડગળન્-મદ-મેદુર-મત્ત-મતંગજરાજ-પતે
ત્રિભુવન-ભૂષણભૂત-કળાનિધિરૂપ-પયોનિધિરાજસુતે ।
અયિ સુદતીજન-લાલસ-માનસ-મોહન-મન્મધરાજ-સુતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૩ ॥
કમલદળામલ-કોમલ-કાંતિ-કલાકલિતાઽમલ-ભાલતલે
સકલ-વિલાસકળા-નિલયક્રમ-કેળિકલત્-કલહંસકુલે ।
અલિકુલ-સંકુલ-કુવલયમંડલ-મૌળિમિલદ્-વકુલાલિકુલે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૪ ॥
કર-મુરળી-રવ-વીજિત-કૂજિત-લજ્જિત-કોકિલ-મંજુરુતે
મિલિત-મિલિંદ-મનોહર-ગુંજિત-રંજિત-શૈલનિકુંજ-ગતે ।
નિજગણભૂત-મહાશબરીગણ-રંગણ-સંભૃત-કેળિતતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૫ ॥
કટિતટ-પીત-દુકૂલ-વિચિત્ર-મયૂખ-તિરસ્કૃત-ચંદ્રરુચે
પ્રણતસુરાસુર-મૌળિમણિસ્ફુરદ્-અંશુલસન્-નખસાંદ્રરુચે ।
જિત-કનકાચલમૌળિ-મદોર્જિત-નિર્જરકુંજર-કુંભ-કુચે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૬ ॥
વિજિત-સહસ્રકરૈક-સહસ્રકરૈક-સહસ્રકરૈકનુતે
કૃત-સુરતારક-સંગર-તારક સંગર-તારકસૂનુ-સુતે ।
સુરથ-સમાધિ-સમાન-સમાધિ-સમાધિસમાધિ-સુજાત-રતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૭ ॥
પદકમલં કરુણાનિલયે વરિવસ્યતિ યોઽનુદિનં ન શિવે
અયિ કમલે કમલાનિલયે કમલાનિલયઃ સ કથં ન ભવેત્ ।
તવ પદમેવ પરંપદ-મિત્યનુશીલયતો મમ કિં ન શિવે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૮ ॥
કનકલસત્કલ સિંધુજલૈરનુ સિંજિનુતેગુણ રંગભુવમ્
ભજતિ સ કિં નુ શચીકુચકુંભત-તટીપરિ-રંભ-સુખાનુભવં ।
તવ ચરણં શરણં કરવાણિ નતામરવાણિ નિવાશિ શિવં
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૧૯ ॥
તવ વિમલેઽંદુકલં વદનેંદુમલં સકલં નનુ કૂલયતે
કિમુ પુરુહૂત-પુરીંદુમુખી-સુમુખીભિરસૌ-વિમુખી-ક્રિયતે ।
મમ તુ મતં શિવનામ-ધને ભવતી-કૃપયા કિમુત ક્રિયતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૨૦ ॥
અયિ મયિ દીનદયાળુતયા કરુણાપરયા ભવિતવ્યમુમે
અયિ જગતો જનની કૃપયાસિ યથાસિ તથાનુમિતાસિ રમે ।
યદુચિતમત્ર ભવત્યુરરી કુરુતા-દુરુતાપમપા-કુરુતે
જય જય હે મહિષાસુર-મર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥ ૨૧ ॥
