અચ્યુતાષ્ટકમ એ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને સમર્પિત એક અત્યંત પવિત્ર અને ભક્તિમય સ્તોત્ર છે, જેની રચના મહાન સંત આદિ શંકરાચાર્ય દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ સ્તોત્રમાં આઠ શ્લોકો છે, જેમાં ભગવાન કૃષ્ણના દિવ્ય સ્વરૂપ, કરુણા, પ્રેમ અને સર્વશક્તિમાન ગુણોનું સુંદર વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે.
આ સ્તોત્રમાં ભગવાન કૃષ્ણને ‘અચ્યુત’ કહેવામાં આવ્યા છે, એટલે કે જેઓ ક્યારેય પોતાના ધર્મ અને સત્યથી વિચલિત થતા નથી. દરેક શ્લોક ભગવાન કૃષ્ણના કોઈ ને કોઈ દિવ્ય ગુણને ઉજાગર કરે છે—જેમ કે તેમનું મનોહર સ્વરૂપ, લીલા, ભક્તવત્સલતા અને પાપોનો નાશ કરવાની શક્તિ. આ સ્તોત્ર ભક્તોને ભગવાનના ચરણોમાં પૂર્ણ શરણ લેવાની પ્રેરણા આપે છે.
અચ્યુતાષ્ટકમનો નિયમિત પાઠ કરવાથી મનની શાંતિ, ભયમાંથી મુક્તિ, ભક્તિમાં વૃદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ થાય છે. આ સ્તોત્ર નકારાત્મકતાને દૂર કરી આત્માને પવિત્ર કરે છે. જન્માષ્ટમી, એકાદશી અને અન્ય વૈષ્ણવ પર્વો પર આનો પાઠ કરવો વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
લિરિક્સ – અચ્યુતાષ્ટકમ્
અચ્યુતં કેશવં રામનારાયણં
કૃષ્ણદામોદરં વાસુદેવં હરિમ્ ।
શ્રીધરં માધવં ગોપિકા વલ્લભં
જાનકીનાયકં રામચંદ્રં ભજે ॥ 1 ॥
અચ્યુતં કેશવં સત્યભામાધવં
માધવં શ્રીધરં રાધિકા રાધિતમ્ ।
ઇંદિરામંદિરં ચેતસા સુંદરં
દેવકીનંદનં નંદજં સંદધે ॥ 2 ॥
વિષ્ણવે જિષ્ણવે શંકને ચક્રિણે
રુક્મિણી રાગિણે જાનકી જાનયે ।
વલ્લવી વલ્લભાયાર્ચિતા યાત્મને
કંસ વિધ્વંસિને વંશિને તે નમઃ ॥ 3 ॥
કૃષ્ણ ગોવિંદ હે રામ નારાયણ
શ્રીપતે વાસુદેવાજિત શ્રીનિધે ।
અચ્યુતાનંત હે માધવાધોક્ષજ
દ્વારકાનાયક દ્રૌપદીરક્ષક ॥ 4 ॥
રાક્ષસ ક્ષોભિતઃ સીતયા શોભિતો
દંડકારણ્યભૂ પુણ્યતાકારણઃ ।
લક્ષ્મણોનાન્વિતો વાનરૈઃ સેવિતો
અગસ્ત્ય સંપૂજિતો રાઘવઃ પાતુ મામ્ ॥ 5 ॥
ધેનુકારિષ્ટકોઽનિષ્ટકૃદ્દ્વેષિણાં
કેશિહા કંસહૃદ્વણ્શિકાવાદકઃ ।
પૂતનાકોપકઃ સૂરજાખેલનો
બાલગોપાલકઃ પાતુ માં સર્વદા ॥ 6 ॥
વિદ્યુદુદ્યોતવત્પ્રસ્ફુરદ્વાસસં
પ્રાવૃડંભોદવત્પ્રોલ્લસદ્વિગ્રહમ્ ।
વન્યયા માલયા શોભિતોરઃસ્થલં
લોહિતાંઘ્રિદ્વયં વારિજાક્ષં ભજે ॥ 7॥
કુંચિતૈઃ કુંતલૈ ભ્રાજમાનાનનં
રત્નમૌળિં લસત્-કુંડલં ગંડયોઃ ।
હારકેયૂરકં કંકણ પ્રોજ્જ્વલં
કિંકિણી મંજુલં શ્યામલં તં ભજે ॥ 8 ॥
અચ્યુતસ્યાષ્ટકં યઃ પઠેદિષ્ટદં
પ્રેમતઃ પ્રત્યહં પૂરુષઃ સસ્પૃહમ્ ।
વૃત્તતઃ સુંદરં કર્તૃ વિશ્વંભરઃ
તસ્ય વશ્યો હરિ ર્જાયતે સત્વરમ્ ॥ 9 ॥
