શ્રી ગંગા માતા ચાલીસા એક મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક સ્તુતિ છે, જેમાં મા ગંગાની મહિમાનું ગુણગાન કરવામાં આવ્યું છે. સનાતન ધર્મમાં ગંગા નદીને મા ગંગા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ગંગાજળનો ઉપયોગ તમામ ધાર્મિક વિધિઓમાં થાય છે, કારણ કે તેને પૂજાની સામગ્રીને શુદ્ધ કરનાર માનવામાં આવે છે.
ભક્તો મા ગંગાની કૃપા અને આશીર્વાદ મેળવવા માટે ગંગા આરતી સાથે ગંગા ચાલીસાનો પાઠ પણ કરે છે. માનવામાં આવે છે કે ગંગા ચાલીસાનું જાપ મન, શરીર અને આત્માને ગંગાના પવિત્ર જળની જેમ શુદ્ધ કરે છે.
લિરિક્સ – શ્રી ગંગા માતા ચાલીસા
॥ દોહા॥
જય જય જય જગ પાવની,જયતિ દેવસરિ ગંગ ।
જય શિવ જટા નિવાસિની,અનુપમ તુંગ તરંગ॥
॥ ચાલીસા॥
જય જય જનની હરાના અઘખાની ।
આનંદ કરની ગંગા મહારાની ॥ ૧ ॥
જય ભગીરથી સુરસરિ માતા।
કલિમલ મૂલ ડાળિની વિખ્યાતા ॥ ૨ ॥
જય જય જહાનુ સુતા અઘ હનાની ।
ભીષ્મ કી માતા જગા જનની ॥ ૩ ॥
ધવલ કમલ દલ મમ તનુ સજે ।
લખી શત શરદ ચન્દ્ર છવિ લજાઈ॥ ૪ ॥
તહાં મકર વિમલ શુચી સોહે ।
અમિયા કલશ કર લખી મન મોહે ॥ ૫ ॥
જદિતા રત્ના કંચન આભૂષણ ।
હિય મણિ હર, હરાનિતમ દૂષણ ॥ ૬ ॥
જગ પાવની ત્રય તાપ નાસવની ।
તરલ તરંગ તુંગ મન ભાવની॥ ૭ ॥
જો ગણપતિ અતિ પૂજ્ય પ્રધાન।
ઇહું તે પ્રથમ ગંગા અસ્નાન ॥ ૮ ॥
બ્રહ્મા કમંડલ વાસિની દેવી ।
શ્રી પ્રભુ પદ પંકજ સુખ સેવિ ॥ ૯ ॥
સાથી સહસ્ર સાગર સુત તરયો ।
ગંગા સાગર તીરથ ધરયો ॥ ૧૦ ॥
અગમ તરંગ ઊઠ્યો મન ભવન ।
લખી તીરથ હરિદ્વાર સુહાવન ॥ ૧૧ ॥
તીરથ રાજ પ્રયાગ અક્ષૈવેતા।
ધરયો માતુ પુનિ કાશી કરવત ॥ ૧૨ ॥
ધની ધની સુરસરિ સ્વર્ગ કી સીધી।
તરણિ અમિતા પિતુ પડ પિરહી ॥ ૧૩ ॥
ભાગીરથી તાપ કિયੋ ઉપારા ।
દિયો બ્રહ્મ તવ સુરસરિ ધારા ॥ ૧૪ ॥
જબ જગ જનની ચલ્યો હહરાઈ ।
શંભુ જાતા મહં રહ્યો સમાઈ ॥ ૧૫ ॥
વર્ષા પર્યંત ગંગા મહારાની ।
રહીં શંભૂ કે જાતા ભુલાની ॥ ૧૬ ॥
પુનિ ભાગીરથી શંભુહિં ધ્યાયો ।
તબ એક બૂંદ જટા સે પાયો ॥ ૧૭ ॥
તાતે માતુ ભેં ત્રય ધારા ।
મૃત્યુ લોક, નાભા, અરુ પાતારા ॥ ૧૮ ॥
ગઈં પાતાલ પ્રભાવતી નામાં।
મન્દાકિની ગઈ ગગન લલામાં ॥ ૧૯ ॥
મૃત્યુ લોક જાહ્નવી સુહાવની ।
કલિમલ હરની અગમ જગ પાવનિ ॥ ૨૦ ॥
ધનિ મૈયા તબ મહિમા ભારે ।
ધર્મં ધુરી કલી કલુષ કુઠારે ॥ ૨૧ ॥
માતુ પ્રભાવતિ ધનિ મન્દાકિની ।
ધનિ સુર સરિત સકલ ભયનાસિની ॥ ૨૨ ॥
પન કરત નિર્મલ ગંગા જલ।
પાવત મન ઇચ્છિત અનંત ફલ ॥ ૨૩ ॥
પુરવ જન્મ પુણ્ય જબ જાગત ।
તબહિં ધ્યાન ગંગા મહં લગત ॥ ૨૪ ॥
જે પગુ સુરસરી હેતુ ઊઠાવહી ।
તઈ જગિ અશ્વમેઘ ફલ પાવહી ॥ ૨૫॥
મહા પતિત જિન કહુ ન તારે ।
તિન તારે એક નામ તિહારે ॥ ૨૬॥
શત યોજન હું સે જો ધ્યાવહિં ।
નિશચાઈ વિષ્ણુ લોક પદ પાવહિં ॥ ૨૭ ॥
નામ ભજત અગણિત અઘ નાશે।
વિમલ જ્ઞાન બલ બુદ્ધિ પ્રકાશે ॥ ૨૮॥
જિમિ ધન મૂલ ધર્મં અરુ દાના ।
ધર્મં મૂલ ગંગાજલ પાના ॥ ૨૯ ॥
તબ ગુન ગુણન કરત દુખ ભાજત ।
ગૃહ ગૃહ સંપતિ સુમતિ વિરાજત॥ ૩૦ ॥
ગંગહિ નેમ સહિત નિત ધ્યાવત।
દુર્જનહું સજ્જન પદ પાવત ॥ ૩૧ ॥
ઉદ્દિહિન વિદ્યા બલ પાવૈ।
રોગી રોગ મુક્ત હવે જાયે ॥ ૩૨ ॥
ગંગા ગંગા જે નર કહહિં ।
ભૂખા નંગા કભુહુહ ન રહહિં॥ ૩૩ ॥
નિકસત હિ મુખ ગંગા માઈ ।
શ્રવણ દાબી યમ ચાલહિં પરાઈ ॥ ૩૪ ॥
મહં અઘિન અધમન કહં તારે ।
ભએ નરકા કે બંદ કિવારે ॥ ૩૫ ॥
જો નર જપી ગંગ શત નામાં ।
સકલ સિદ્ધિ પૂર્ણ હ્વૈ કામા ॥ ૩૬ ॥
સબ સુખ ભોગ પરમ પદ પાવહિં।
આવાગમન રહિત હ્વૈ જાયે ॥ ૩૭ ॥
ધનિ મૈયા સુરસરિ સુખ દૈનિ ।
ધનિ ધનિ તીરથ રાજ ત્રિવેણી ॥ ૩૮॥
કકરા ગ્રામ ઋષિ દુર્વાસા ।
સુન્દરદાસ ગંગા કર દાસા ॥ ૩૯॥
જો યહ વાંચે ગંગા ચાલીસા ।
મિલી ભક્તિ અવિરલ વાગીસા ॥ ૪૦॥
॥ દોહા॥
નિત નવા સુખ સંપતિ લહેં,ધરેં ગંગા કા ધ્યાન ।
અંત સમાઈ સુર પુર બસલ,સદર બેઠી વિમાન॥
સંવત ભુત નભ્દિશી,રામ જન્મ દિન ચૈત્ર ।
પૂરણ ચાલીસા કિય,હરી ભક્તન હિત નેત્ર॥
