મધુરાષ્ટકમ એ 16મી સદીના મહાન વૈષ્ણવ સંત શ્રી વલ્લભાચાર્ય દ્વારા રચિત એક અત્યંત મધુર અને ભાવપૂર્ણ સ્તોત્ર છે. આ સ્તોત્ર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની દિવ્ય મધુરતાનું અદભૂત વર્ણન કરે છે. મધુરાષ્ટકમનો દરેક શ્લોક “મધુરમ્” શબ્દથી શરૂ થાય છે, જે દર્શાવે છે કે શ્રીકૃષ્ણનું સ્વરૂપ, સ્મિત, વાણી, ચાલ, વાંસળી, કર્મ અને કરુણા—બધું જ મધુર છે.
આ સ્તોત્ર દ્વારા શ્રી વલ્લભાચાર્ય એવો સંદેશ આપે છે કે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ માત્ર સર્વશક્તિમાન ઈશ્વર જ નથી, પરંતુ પ્રેમ, આનંદ અને ભક્તિનું સાક્ષાત્ સ્વરૂપ છે. મધુરાષ્ટકમ એ શુદ્ધાદ્વૈત ભક્તિ માર્ગનું પ્રતીક છે, જ્યાં ઈશ્વર પ્રત્યેનો પ્રેમ નિષ્કામ અને શુદ્ધ ભાવથી કરવામાં આવે છે.
મધુરાષ્ટકમનું પઠન અથવા શ્રવણ કરવાથી મનને આનંદ, શાંતિ અને આધ્યાત્મિક સુખનો અનુભવ થાય છે. તે ભક્તના હૃદયમાં શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યે પ્રેમ અને સમર્પણ વધારે છે તથા જીવનમાંથી નકારાત્મકતા અને માનસિક તણાવને દૂર કરે છે. આ સ્તોત્ર ખાસ કરીને જન્માષ્ટમી, કૃષ્ણ ભજન, મંદિર પૂજા અને દૈનિક સાધનામાં અત્યંત લાભદાયી માનવામાં આવે છે.
લિરિક્સ – મધુરાષ્ટકમ્
અધરં મધુરં, વદનં મધુરં, નયનં મધુરં, હસિતં મધુરમ્ ।
હૃદયં મધુરં, ગમનં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૧॥
વચનં મધુરં, ચરિતં મધુરં, વસનં મધુરં, વલિતં મધુરમ્ ।
ચલિતં મધુરં, ભ્રમિતં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૨॥
વેણુ ર્મધુરો, રેણુ ર્મધુરઃ, પાણિ ર્મધુરઃ, પાદૌ મધુરૌ ।
નૃત્યં મધુરં, સખ્યં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૩॥
ગીતં મધુરં, પ્રીતં મધુરં, ભુક્તં મધુરં, સુપ્તં મધુરમ્ ।
રૂપં મધુરં, તિલકં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૪॥
કરણં મધુરં, તરણં મધુરં, હરણં મધુરં, રમણં મધુરમ્ ।
વમિતં મધુરં, શમિતં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૫॥
ગુઞ્જા મધુરા, માલા મધુરા, યમુના મધુરા, વીચિ ર્મધુરા ।
સલિલં મધુરં, કમલં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૬॥
ગોપી મધુરા, લીલા મધુરા, યુક્તં મધુરં, મુક્તં મધુરમ્ ।
દૃષ્ટં મધુરં, શિષ્ટં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૭॥
ગોપા મધુરા, ગાવો મધુરા, યષ્ટિ ર્મધુરા, સૃષ્ટિ ર્મધુરા ।
દલિતં મધુરં, ફલિતં મધુરં, મધુરાધિપતેરખિલં મધુરમ્ ॥૮॥
